Ég vil hvetja alla þá Íslendinga sem kunna að lesa þetta til að líta við á vef Framtíðarlandsins og lesa þar plagg sem nefnist Sáttmáli um framtíð Íslands og helst af öllu að skrifa undir þennan sáttmála. Það er tími til kominn að ákvarðanir um virkjanir og stóriðju séu betur ígrundaðar með tilliti til langtímaáhrifa en verið hefur.

Ég hef komist að því að lakkris með sýrðum rjóma er alveg merkilega góður.

Ég fann fyrir tilviljun á rápi mínu um veraldarvefinn pistil (sem má finna hér) sem fjallar um líforðasafn í Orðabanka Íslenskrar málstöðvar, en hluti hans þótti mér býsna fyndinn og fylgir hann hér á eftir.

Þróun málsins

Þróun málsins hefur verið geysilega hröð síðustu áratugi, ekki síst í fræðamáli, og er enn. Þýðingar, sem þóttu góðar og gildar fyrir fáeinum áratugum, geta jafnvel talist fráleitar nú.

Dæmi þessa má finna í líforðasafninu. Fyrir nokkru barst athugasemd frá notanda orðabankans sem hafði rekist á sérkennilega þýðingu í Líforðasafninu og benti á að ef til vill væri vert að lagfæra hana. Ritstjóri orðabankans sendi okkur höfundum þessa ábendingu og urðum við að viðurkenna að notandinn hefði þó
nokkuð til síns máls.

Umrætt hugtak er ejaculatory duct. Ef því er flett upp í Líforðasafninu birtist þýðing sem nú á dögum hefur allt aðra merkingu en hér á við. Við rannsóknir á uppruna þýðingarinnar í kjölfar ábendingar notandans bárust böndin strax að tveimur tímamótaverkum á þessu sviði: Íslenskum læknisfræðiheitum og Alþjóðlegum og íslenskum líffæraheitum. Uppfletting í þessum ritum staðfesti að þýðingin var þaðan komin. Þessi þýðing, sem þótti gjaldgeng árið 1981 en vakti skiljanlega kátínu notandans úti í bæ, var sem sagt útvarpsrás.

Á því herrans ári 1981 var gamla gufan eina útvarpsrásin í nútímamerkingu þess orðs en tímarnir hafa svo sannarlega breyst og hugtakið ejaculatory duct er nú þýtt með orðinu sáðfallsrás. En greinilegt er að um miðja síðustu öld hefur orðið útvarp haft fleiri en eina merkingu eins og sést á því að latneska hugtakið ejaculatio seminis er þýtt sæðisútvarp í Íslenskum læknisfræðiheitum.

Þetta atvik hefur dregið dilk á eftir sér því að í kjölfar þess hef ég komist að ýmsu um fyrrnefnda rás og tengsl hennar við önnur líffæri á svipuðum slóðum mannslíkamans. Auk þess að lagfæra áðurnefnda flettu hef ég bætt nokkrum nýjum, skyldum flettum ásamt skilgreiningum í safnið. Leiðréttingin og fylgiflettur eru þó
vandlega geymdar í vinnsluhlutanum og koma því miður ekki fyrir sjónir þeirra notenda orðabankans sem fletta upp á þeim í birtingarhlutanum fyrr en endurskoðuð utgáfa af orðabankanum kemst í gagnið. Vonandi verður það sem allra fyrst.

Orðið: Hræormur. k, hringormur, reformur; sár, exem í andliti

Sá dómur hefur þá verið upp kveðinn, Íslendingar eru hér með orðnir svæsnari slettarar en Danir. Það er miður, ekki þar fyrir að ég geri nú ekki mitt í því að stuðla að þessu, varla að ég glopri út úr mér setningu sem ekki inniheldur allavegana eitt enskt orð, ef setningin er þá svo lánsöm að innihalda einhverja íslensku yfir höfuð (svona svo maður komi nú íslenskaðri dönsku að).